Malek Bensmaïl

Malek Bensmaïl (Arapça: مالك بن اسماعيل), 1966 yılında Cezayir’in Constantine kentinde doğmuş; Cezayirli bir yönetmen ve senaristtir. 1980’lerde ülkesinde süper 8 formatında deneme filmleri çekerek sinemayla tanışan Bensmaïl, ardından Paris’te sinema eğitimi almış; Saint Petersburg’daki Lenfilm stüdyolarında staj yapmıştır. Kariyerini belgesel sinemaya adamış, filmlerini bütünüyle Cezayir’e odaklayarak sürdürmüştür. Gerçekliğe dayalı yapıtlarında demokrasi, modernite-gelenek gerilimi, dil, kimlik ve toplum gibi temalar etrafında karmaşık bir insanlık portresi çizer. 1996’da yayınladığı Territoire(s), Arap dünyasındaki arkaik şiddet ile Batı’daki postmodern şiddeti ele alan belgesel-nitelikli bir denemedir; Montreal Festival du nouveau cinéma’da en iyi belgesel keşfi ödülü Loupbar’ı, Avança/Porto’da ise televizyon ödülünü kazanmıştır. Aynı yıl Canal+ için, izleyicilerin tekeşli televizyona yönelik özeleştirisini anlatan kısa bir belgesel-kurgu filmi olan Algerian TV Show’u çekmiş; Cezayir üzerine kült statüsüne ulaşan Culture Pub programlarından birini de üretmiştir. 1998’de sürgündeki beş Cezayirli müzisyenin günlük yaşamını konu alan Décibled’i tamamlamıştır. 1999’da otuz yıllık sürgünden dönüşünden yalnızca altı ay sonra suikasta uğrayan Cezayir cumhurbaşkanı Mohammed Boudiaf üzerine ortak yönetmenlik yaptığı bir film çekmiştir. 2000’de Des Vacances Malgré Tout, Festival du Cinéma du réel’de Miras Ödülü’ne layık görülmüştür. 2001’de Arte ve BBC’de yayınlanan kısa kurgu filmi Dêmokratia’yı gerçekleştirmiş; 2002’de Plaisirs d’Eau’yu yönetmiştir. 2003’te gazeteci Thierry Leclere ile birlikte Cezayir’in kara on yılını ve halkın cehenneme sürüklenişini araştıran, iki bölümlük soruşturma belgeseli Algérie(s)’i ortak yönetmiştir. 2004’te Cezayir psikiyatrisinin kurucularından biri olan babasına saygı duruşu niteliğindeki Aliénations’ı çekmiş; eser Paris Festival du Cinéma du Réel’de Grand Prix des Bibliothèques, Paris Biennale des Cinémas Arabes’te belgesel büyük ödülü, Şanghay Uluslararası Festivali’nde en iyi belgesel Magnolia Ödülü ile ödüllendirilmiş, Fespaco’da özel jüri ödülü almıştır. 2005’te Abdelaziz Bouteflika’nın yüzde 85 oyla yeniden seçildiği 2004 Cezayir cumhurbaşkanlığı seçim kampanyasını konu alan Le Grand Jeu’yu yönetmiştir; film günümüzde hem Fransa’da hem Cezayir’de sansüre uğramaktadır. 2008’de China Is Still Far Away belgeselini yayınlamıştır. 2009’da Kyoto’da Villa Kujoyama Ödülü’ne değer görülmüş; kurgu senaryosu Odysseys ile Cannes Film Festivali Cinéfondations programına katılmıştır. 2010’da France 2 için FLN’in Fransa’daki gizli savaşlarını anlatan Guerres Secrètes du FLN en France belgeselini yönetmiştir. 2012’de M. Colonna ile birlikte France 3 ve RTBF için Fransız Cezayiri’nden Cezayir Cezayiri’ne geçişi ele alan 1962 belgeselini ortak yönetmiştir. 2013’te Méditerranées/Marseille, Avrupa Kültür Başkenti 2013 açılış sergisi kapsamında Ulysses, Le Brûleur De Frontières Et La Mer Blanche Du Milieu’yu çekmiştir. 2014’te La FEMIS’te belgesel atölyesine yönetmenlik etmiştir. 2015’te Bouteflika’nın dördüncü dönemini onaylayan son cumhurbaşkanlığı seçimleri sırasında Cezayir’deki El Watan gazetesinin editoryal kadrosuna daldığı Contre-Pouvoirs’ü sinema için yönetmiş; dünya prömiyerini Locarno Film Festivali’nde yapmıştır. 2017’de The Battle of Algiers, A Film in History filmini yayınlamıştır. 2020’den bu yana Oscar Akademisi üyesidir.